Kenia - 'Gezond Leren' in het basisonderwijs

Kenya - Healty Learning in Primary Schools
Titel: 
Healthy Learning Programme (programma rond 'Gezond Leren' in het basisonderwijs)
Locatie: 
De districten Kajiado Central, Kajiado North,Kathiani, Laikipia Central, Laikipia East, Machakos, Narok North, Samburu, Isinya
Timing: 
2008 - 2013
Budget: 
Totaal 2008 - 2013: €1.258.545 (gerealiseerd 2008 - 2010: €667.589 – gepland 2011 - 2013: €590.956)
Donor: 
DGD
Focus: 
Basisonderwijs, Voeding, Gezondheid, Landbouwtechnieken, Milieu

Context

De Keniaanse overheid beschouwt onderwijs en vorming als een van de belangrijkste instrumenten voor economische groei. Daarom krijgt de onderwijssector een groot budget, dat bovendien jaarlijks aangroeit. De overheid wenst de toegang tot onderwijs voor de kinderen te vergroten en voerde daartoe gratis basis- en middelbaar onderwijs in. Toch blijven er grote uitdagingen, zoals slecht onderhouden en onvoldoende klaslokalen, een tekort aan leerkrachten, veel leerlingen per klas,...

Verzekeren dat alle kinderen toegang hebben tot goed onderwijs is een van de hoofddoelstellingen van het ministerie van Onderwijs. Een goede gezondheid, voeding en maaltijden op school zijn cruciaal om dit te bereiken. Gezonde kinderen zijn immers betere leerlingen en belangrijke actoren voor verandering in de gemeenschap. Het ministerie voorziet maaltijden voor basisscholen in de arme en droge gebieden van het land om kinderen aan te trekken en het aantal schoolverlaters uit arme families te beperken. Het programma Gezond Leren wil nog een stap verder gaan door nadruk te leggen op het verwerven van kennis, vaardigheden en attitudes in verband met gezonde voeding, gezondheid en milieu in het algemeen.

Doelstelling

Het programma wenst, samen met het ministerie van Onderwijs, duurzame strategieën voor een geïntegreerde aanpak van Gezond Leren te ontwikkelen en te implementeren in het basisonderwijs. Bij deze aanpak is er speciale aandacht voor de armste en meest kwetsbare kinderen in de droge en semidroge gebieden.

De uiteindelijke doelstelling van het programma is dat scholen in achtergestelde gebieden multidisciplinaire methodes toepassen opdat hun leerlingen vaardigheden rond een betere voeding en gezondheid ontwikkelen die ook positieve gevolgen hebben voor hun families en de gemeenschap.

Partners

Het programma Gezond Leren is een samenwerking tussen VVOB Kenia; het ministerie van Onderwijs, in het bijzonder de School Health, Nutrition and Meals Unit (onze strategische partner); en het World Agroforestry Centre (ICRAF). Het programma is ingebed in het sectorplan voor onderwijs (KESSP: Kenya Education Sector Support Programme), meer bepaald in het investeringsprogramma ‘Gezondheid, Voeding en Maaltijden op School’. Gezond Leren maakt gebruik van een geïntegreerde aanpak om de leeractiviteiten rond voeding, gezondheid en milieu op school te organiseren.

Werkwijze

Het programma benadrukt het verband tussen kwaliteit van leerervaringen en de gezondheidsstatus van leerlingen van de lagere school. Concreet werkt het programma rond gezonde voeding, hygiëne, landbouwtechnieken en milieu om betere leerprocessen te bereiken.

In eerste instantie wordt de capaciteit van het personeel van het ministerie van Onderwijs op nationaal niveau versterkt. Het programma focust op het coördineren, harmoniseren, adviseren en ondersteunen van initiatieven in Gezond Leren binnen het Investeringsprogramma ‘Gezondheid, voeding en maaltijden op school’ van het KESSP. Het is complementair aan programma’s die instaan voor schoolmaaltijden, ontwormen e.d.

In tweede instantie werkt men op het niveau van de scholen. Dertig ‘modelscholen’ in acht districten worden ondersteund via training, ter beschikking stellen van leermaterialen en fondsen om activiteiten te starten rond Gezond Leren. Initiatieven zoals voorziening voor handen wassen, schooltuin, boomkwekerij, houden van kippen of geiten e.d. zijn uitstekende aanknopingspunten om te leren. Het gaat erom de levensvaardigheden rond betere voeding en gezondheid te integreren in het schoolgebeuren. Sommige ‘projecten’ leveren zelfs inkomsten op voor de school, wat belangrijk is voor hun duurzaamheid. Om dit te verwezenlijken worden districtmedewerkers van verschillende ministeries (Onderwijs, Landbouw, Water, Volksgezondheid e.a.) en niet-gouvernementele organisaties ingeschakeld. Zij ondersteunen de scholen met advies en bijkomende middelen en ze staan mee in voor monitoring en evaluatie.

Om Gezond Leren ook buiten de pilootscholen te kunnen verspreiden wordt een ‘gids’ voorbereid voor leerkrachten en schoolmanagers. De dertig scholen wisselen ook hun ervaring en de lessen die ze trekken uit het programma uit met naburige scholen. Op deze wijze dragen zij bij tot het uitrollen van programmaresultaten. Daarnaast worden ook systemen voor informatie-uitwisseling, communicatie en coördinatie opgezet. Met het oog op bijkomende fondsen voor expansie en verderzetting van het programma worden nieuwe partnerschappen ontwikkeld.

Enkele reeds behaalde resultaten

  • De School Health Nutrition & Meals Unit (SHN&M Unit) heeft een ‘Informatiepunt’ met meer dan 300 referentiewerken. Deze bevatten technische informatie rond thema’s zoals schooltuinen, wateropvang, milieu, maar ook i.v.m. schoolbeheer en -administratie.
  • Als gevolg van een workshop voor haar belanghebbenden richtte de SHN&M Unit een comité op voor technisch advies en partnercoördinatie, dat regelmatig samenkomt
  • 30 ‘Modelscholen’ in acht semidroge en droge districten voerden hun goedgekeurd activiteitenplan voor Gezond Leren uit. Deze scholen worden op regelmatige wijze opgevolgd en ondersteund vanop verschillende niveaus (zonaal, district, nationaal). Na een basistraining kon iedere school Gezond Leren-projectvoorstellen indienen voor een maximum van €2500.
  • Er werden trainingscursussen georganiseerd over het concept en de voortgangsaspecten van Gezond Leren in de scholen en districten voor delegaties van alle modelscholen (respectievelijk het schoolhoofd, twee leerkrachten en een lid van het schoolcomité). Districtsonderwijsambtenaren, School Feeding Programme Officers en Quality Assurance Officers van de modeldistricten namen deel aan feedback- en trainingworkshops met veldbezoeken. Ze namen ook deel aan een ICT-trainingscursus.
  • Om Gezond Leren te stimuleren konden leerlingen en leerkrachten bij elkaar op uitwisselingsbezoek gaan.
  • De aangeschafte hardware (camera’s, computers, projectors en printers) zijn volop in gebruik en ondersteunen het programma. Dit bevordert de informatie-uitwisseling tussen districten, scholen en het nationaal team.
  • Een database werd ontwikkeld om de verschillende monitorings- en technische rapporten van de scholen te verwerken. Deze rapporten leveren nuttige informatie op over het programma Gezond Leren in de scholen en districten.
  • De ‘Gids voor Gezond Leren’ voor leerkrachten werd opgesteld.
  • Via de samenwerking met ICRAF werden meer dan 16.000 exemplaren ter beschikking gesteld (aan basisscholen) van de praktische handleiding ‘Planting trees and gardens for life’ (Engelse en Kiswahili versie).